Marta Wróblewska pracowała w salonie fryzjerskim przy Piotrkowskiej od jedenastu lat i w tym czasie nauczyła się jednej rzeczy: klientki, które siadają na fotelu tuż przed zamknięciem, zawsze mają coś do powiedzenia. Ta w czwartek, dwudziestego czwartego września, przyszła pięć minut przed dziewiętnastą, kiedy Marta zmiatała już włosy sprzed lustra numer trzy.
— Tylko grzywkę — powiedziała kobieta i usiadła, zanim Marta zdążyła odpowiedzieć.
Miała na imię Alicja, na oko koło czterdziestki, obrączki nie nosiła, choć na palcu został jaśniejszy pasek skóry. Marta zawiązała jej fartuch, spojrzała w lustro i zobaczyła to, co widziała już dziesiątki razy — kobietę, która patrzy na własne odbicie tak, jakby sprawdzała, czy jeszcze tam jest.
— Mąż wrócił dziś rano — powiedziała Alicja do lustra, nie do Marty. — Zadzwonił domofonem o wpół do ósmej, stał pod blokiem z tą swoją torbą podróżną, tą samą, z którą wyszedł w marcu. Powiedział, że przemyślał wszystko.
Marta wzięła nożyczki, ale nie zaczęła jeszcze strzyc. W Łodzi, w tym akurat punkcie miasta, ludzie mówią więcej niż gdziekolwiek indziej — może dlatego, że fryzjerka nie patrzy w oczy, tylko w odbicie, a to co innego niż rozmowa twarzą w twarz.
— I co pani zrobiła?
— Wpuściłam go. Zrobiłam kawę. Rozpakował torbę do szafy, tam gdzie zawsze trzymał koszule.
Za oknem przejechał tramwaj numer szósty, dzwoniąc na przystanku, a w telewizorze zawieszonym nad recepcją leciały bezgłośnie wieczorne wiadomości. Marta znała tę historię, choć nigdy dotąd nie słyszała jej z ust akurat tej kobiety. Piotr — tak miał na imię mąż Alicji — prowadził od ośmiu lat warsztat samochodowy na Dąbrowie, który jego ojciec zbudował od zera. Trzy lata temu Alicja wpłaciła w ten warsztat spadek po swojej matce: czterysta osiemdziesiąt tysięcy złotych, żeby spłacić kredyt inwestycyjny i kupić nowy podnośnik. Warunek był jeden — miała zostać współwłaścicielką, pół na pół, u notariusza przy alei Kościuszki.
Do notariusza nigdy nie doszło. Piotr mówił, że nie ma czasu, że najpierw trzeba dogadać księgowość, że zrobią to po sezonie. Potem był kolejny sezon. Alicja pracowała w tym warsztacie za biurkiem, przyjmowała klientów, prowadziła kasę — bez umowy, bez wynagrodzenia, bo przecież "to też jej firma". Aż pewnego dnia w marcu Piotr spakował torbę i wyprowadził się do koleżanki z siłowni, zostawiając na stole kartkę: "Muszę to sobie poukładać".
— Sprawdziłam później w KRS-ie — powiedziała Alicja, kiedy Marta zaczęła przycinać grzywkę, centymetr po centymetrze. — Jest tam tylko jedno nazwisko. Jego.
— A pani nazwiska nigdzie?
— Nigdzie. Ani jako współwłaścicielki, ani jako pracownika. Formalnie nigdy tam nie pracowałam.
Marta odłożyła nożyczki na chwilę, wzięła grzebień i przeczesała włosy w milczeniu. Za ścianą kolega z sąsiedniego stanowiska suszył komuś włosy, więc rozmowa toczyła się pod szum suszarki, prawie jak w konfesjonale.
— I teraz on wraca z torbą i mówi, że przemyślał — powtórzyła Alicja, jakby próbowała usłyszeć, jak te słowa brzmią na głos, w cudzych uszach, nie tylko we własnej głowie.
— A pani co czuje?
— Że znam już ten film. Że za miesiąc, dwa, znowu będzie źle, znowu spakuje torbę albo mnie z tej torby wyrzuci. A ja znowu będę siedziała w tym warsztacie za darmo, bo "to nasza wspólna sprawa".
Marta skończyła grzywkę, otrzepała fartuch, ale Alicja nie wstawała. Siedziała, patrząc na swoje odbicie tak długo, że recepcjonistka za ladą zaczęła już liczyć utarg z kasy, sygnalizując, że pora zamykać.
— Wie pani co jest najgorsze? — powiedziała w końcu Alicja. — Że jak tylko wysiadł z tramwaju pod blokiem, poczułam ulgę. Nie radość. Ulgę, że nie muszę już spać sama. A potem, jak zaczął rozpakowywać tę torbę, poczułam coś zupełnie innego. Mdłości.
— To może to coś pani mówi.
— Mówi mi, że tęsknię za człowiekiem, którego może nigdy nie było. Za tym, kim miał być, nie za tym, kim jest.
Alicja zapłaciła gotówką, siedemdziesiąt złotych za strzyżenie, i wyszła w wrześniowy wieczór, kiedy nad Piotrkowską zapalały się już neony kawiarni. Marta zamknęła stanowisko, zgasiła lampkę nad lustrem numer trzy i pomyślała, że pewnie nigdy się nie dowie, jak ta historia się skończyła.
Ale skończyła się dziewięć dni później, w sobotę, trzeciego października, w kancelarii notarialnej przy alei Kościuszki — tej samej, do której Piotr nigdy nie znalazł czasu, żeby dojechać.
Alicja przyszła sama, dwadzieścia minut przed umówioną godziną. W teczce miała wyciąg z konta, potwierdzający przelew czterystu osiemdziesięciu tysięcy złotych z 2023 roku, korespondencję mailową z księgową warsztatu i zaświadczenie z urzędu skarbowego o tym, że od trzech lat nigdzie nie była zgłoszona jako pracownik ani wspólnik. Notariusz, starszy mężczyzna o siwych wąsach, przejrzał dokumenty i zapytał tylko, czy jest pewna.
— Jestem — odpowiedziała.
Piotr dowiedział się o pozwie dopiero, gdy listonosz przyniósł mu wezwanie do warsztatu, między fakturą za oleje silnikowe a ulotką reklamową myjni. Zadzwonił tego samego dnia, ale Alicja nie odebrała. Napisał wiadomość: "Co ty robisz, przecież wróciłem, przecież jesteśmy razem". Odpisała jednym zdaniem: "Wróciłeś do mieszkania, nie do warsztatu, którego nigdy nie chciałeś ze mną dzielić".
Sprawa cywilna o zwrot wniesionego kapitału ciągnęła się przez pięć miesięcy. W lutym sąd zasądził na jej rzecz zwrot części kwoty i ustanowił zabezpieczenie na udziałach w firmie — na tyle, że Piotr musiał sprzedać jeden z dwóch podnośników, żeby spłacić pierwszą ratę. Przyjechał wtedy pod blok Alicji, zadzwonił domofonem, ale tym razem nikt mu nie otworzył. Stał tam z tą samą torbą, teraz pustą, jakby liczył, że jeszcze raz uda mu się ją rozpakować w tej samej szafie.
Alicja patrzyła na niego z okna trzeciego piętra, nie schodząc na dół. Odczekała, aż wsiądzie z powrotem do swojego pikapa i odjedzie w stronę Dąbrowy, a potem wróciła do kuchni, gdzie na stole leżała już nowa umowa najmu — tego samego mieszkania, tyle że teraz podpisana wyłącznie przez nią, bo zmieniła też zamek w drzwiach, dzień po tym, jak wyszła od notariusza.
