„Twój warsztat sprzedajemy, mama pilniej potrzebuje!" — Marta wykręciła numer sąsiada ze spawarką.
Zenek wparował do przedpokoju, rzucił kluczyki od auta na komodę i zaczął ściągać kurtkę, jakby wracał z normalnego dnia w pracy. Powiedział to od progu, tak leniwie, jakby mówił o starej lodówce, którą trzeba w końcu wystawić na chodnik.
— Twoją działkę pod Grodziskiem sprzedajemy. Mama tego potrzebuje bardziej.
Marta stała przy zlewie, zmywała talerz po obiedzie. Gąbka wypadła jej z ręki i wylądowała w wodzie z plaśnięciem.
— Jaką działkę?
— No a o czyjej niby mówię. Swojej nie mam.
Zenek zdjął buty, kopnął je w stronę szafki, wszedł do kuchni. Zajrzał do garnka stojącego na kuchence, jakby to była najzwyklejsza rozmowa na świecie.
— Marta, jesteśmy rodziną. U mamy dach cieknie od trzech tygodni, sąsiedzi z dołu grożą, że pozwą, bo im sufit odpada. Dzwoniła dzisiaj, prawie płakała. Ekipę znalazła, tylko forsy nie ma. A twoja działka stoi pusta, tylko pokrzywy tam rosną. Czas się pozbyć balastu. Policzyłem, że starczy jej i na dach, i jeszcze zostanie na meble do salonu.
Marta zakręciła kran. W środku zrobiło się zimno, jak wtedy, gdy w grudniu wychodzi się bez czapki na przystanek.
— Czemu to ja mam finansować remont dachu twojej matki, sprzedając ziemię po cioci Basi?
Odwróciła się, spojrzała mu prosto w twarz.
— Ten kawałek gruntu jest zapisany na mnie notarialnie. I nie jest na sprzedaż.
Zenek skrzywił się, sięgnął po kubek, nalał sobie wody z filtra Brita stojącego na blacie. Ta jego protekcjonalna mina zawsze doprowadzała ją do szału. Był przekonany, że pokrzyczy, pomarudzi dla zasady, a potem i tak zrobi, jak wygodniej jemu i jego drogiej Krystynie.
— Znowu to samo? Wczoraj z mamą wszystko ustaliliśmy. Kupiec się szybko znajdzie, bo to dobra lokalizacja, w kierunku na Żyrardów teraz wszyscy budują. W weekend pojadę, zrobię zdjęcia do ogłoszenia na OLX.
— Nie zgadzam się na sprzedaż. Niech mama bierze kredyt gotówkowy. Albo ty bierz, skoro wszystko już ustaliliście beze mnie.
— Marta, nie rób z igły widły — Zenek ściszył głos, a ciepło z niego zniknęło. — Ty tam bywasz dwa razy do roku. A matka ma realny problem.
I to była prawda tylko połowicznie. Krystyna od zawsze traktowała majątek synowej jak wspólną kasę, z której można czerpać w razie potrzeby. Kiedy cztery lata temu ciotka Basia zapisała Marcie ten kawałek ziemi z drewnianym domkiem letniskowym pod Grodziskiem Mazowieckim, teściowa pierwsza przyjechała z planami — gdzie postawić grilla dla Zenka, gdzie założyć grządki na przetwory. Marta się postawiła. Powiedziała, że będzie trawnik i spokój, żadnych ogórków w słoikach.
Krystyna zacisnęła wtedy usta, nazwała synową „pańską córką" i przez pół roku się nie odzywała.
Za to Zenek szybko znalazł zastosowanie dla odbitego kawałka ziemi. Przez ostatnie dwa lata zamienił działkę żony w skład rupieci. Zwoził tam wszystko — stare grzejniki żeliwne po remoncie u kolegi, kawałki zbrojenia z jakiejś budowy, części po swoim starym passacie, którego sprzedał trzy lata temu.
— Przyda się, złom teraz drogi — machał ręką na jej pretensje.
W efekcie pół działki zarosło żelastwem, a sam domek ginął gdzieś między pordzewiałymi beczkami i wygiętymi profilami.
— Moja odpowiedź brzmi nie — powiedziała Marta, krzyżując ręce na piersi. — Działka jest moja. Nie sprzedaję. Koniec tematu.
Zenek postawił kubek na blacie tak mocno, że woda chlusnęła na płytę indukcyjną.
— To ja jutro wiozę tam pośrednika. Wycenimy wszystko. A jak się znajdzie kupiec z gotówką, to zobaczymy, jak odmówisz podpisania papierów. Mama już zaliczkę ekipie obiecała. Nie będziesz mnie robić w bambuko przed matką. Powiedziałem — sprzedajemy, to sprzedajemy.
Odwrócił się, złapał kurtkę i kluczyki.
— Jadę do mamy, pomogę jej pakować rzeczy przed remontem! — krzyknął od drzwi. — A ty ochłoń i pomyśl nad swoim egoizmem!
Trzasnęły drzwi wejściowe.
Marta stała na środku kuchni. Za oknem, na osiedlowym parkingu, ktoś właśnie wyprowadzał psa — starego owczarka, który codziennie o tej porze obszczekiwał śmietnik. Ten dźwięk zawsze był tłem jej wieczorów, teraz nagle wydał się jedyną normalną rzeczą w mieszkaniu.
Zaliczkę już obiecał. Pośrednika znalazł. A ją postawiono przed faktem, bo „mamie pilniej potrzeba".
Telefon leżał na parapecie, tam gdzie Zenek go zostawił, śpiesząc się do wyjścia. Wzięła go, przewinęła książkę kontaktów do litery „P".
— Piotrek? Cześć, to Marta, sąsiadka z działki.
— O, kogo ja słyszę! — zabuczał w słuchawce bas sąsiada, miejscowego złotej rączki, który mieszkał w Grodzisku na stałe. — Cześć sąsiadko. Co, znowu twój mąż złomu przywiózł? Niedługo do mnie się to wysypie przez płot.
— Gorzej, Piotrek. Słuchaj, chwaliłeś się w zeszłym tygodniu, że kupiłeś nową spawarkę. Podobno mocna.
— Było coś takiego — Piotrek spoważniał. — A co, coś podspawać trzeba?
— Trzeba. Bardzo trzeba. I to nie byle co. Jesteś dziś w domu? Zaraz przyjadę. Sprawa pilna, i myślę, że ci się spodoba.
— Czekam — odpowiedział krótko sąsiad.
Marta wsiadła do swojego opla, jeszcze w kapciach, które zrzuciła dopiero na parkingu przed blokiem. Czterdzieści minut do Grodziska przejechała, nie włączając radia — układała w głowie plan, który przez ostatnią godzinę składał się sam.
Piotrek czekał przy furtce swojej działki, w kombinezonie roboczym, z papierosem w kącie ust.
— No dawaj, opowiadaj.
Opowiedziała. O dachu teściowej, o zaliczce dla ekipy, o pośredniku, który miał przyjechać rano. Piotrek słuchał, kiwając głową, gasił papierosa o obcas.
— I co chcesz zrobić?
— Chcę, żeby jak przyjedzie ten pośrednik jutro, to na mojej działce nie dało się zrobić ani jednego zdjęcia, które by się nadawało do ogłoszenia. Chcę, żeby brama była zamknięta na spawaną blachę, nie na kłódkę, którą Zenek ma zapasowy klucz. Chcę nowej bramy, dzisiaj, teraz. Zapłacę ci za robotę i materiał.
Piotrek uśmiechnął się szeroko, splunął na trawę.
— To ja lecę po blachę do Leroy Merlina, zdążę przed zamknięciem. Ty jedź do notariusza, jak masz taki zapisany akt, to na drugi dzień zrobisz coś, co go zatka bardziej niż brama.
Tej nocy Marta nie spała w swoim mieszkaniu w Warszawie. Zenek wrócił od matki koło jedenastej, zastał pustą sypialnię i esemes: „Jestem u siostry, wrócę jutro po południu". Nie zadzwonił. Widocznie uznał, że żona po prostu się dąsa.
Rano, zanim Zenek zdążył wsiąść w swoje audi z pośrednikiem, Marta była już w kancelarii notarialnej przy ulicy Marszałkowskiej, tej samej, w której cztery lata wcześniej podpisywała akt darowizny od cioci Basi. Notariusz, pani Wioletta, pamiętała ją.
— Chce pani sporządzić pełnomocnictwo, czy coś innego?
— Chcę sporządzić akt darowizny. Przekazuję działkę fundacji zajmującej się schroniskami dla zwierząt. W całości, wraz z domkiem.
Notariusz uniosła brwi, ale nie zadała żadnego pytania więcej — tylko sięgnęła po odpowiedni formularz.
Zenek zadzwonił po południu, gdy stał już przed nową, spawaną z blachy bramą, za którą pośrednik bezradnie próbował zrobić choć jedno zdjęcie przez szparę.
— Co to jest?! Kto to zrobił?! Gdzie klucz?!
— Nie ma klucza — odpowiedziała Marta spokojnym głosem, siedząc już w tramwaju wracającym z centrum. — Bo działka nie jest już moja. Podpisałam dziś rano akt darowizny na rzecz fundacji „Psia Dola". Zajmują się bezdomnymi psami spod Grodziska. Dokumenty już poszły do księgi wieczystej.
W słuchawce była cisza tak długa, że Marta zdążyła wysiąść na swoim przystanku.
— Zwariowałaś?! To był majątek naszej rodziny!
— To był majątek mój, po cioci Basi. Zapisała go mnie, nie tobie i nie twojej matce. Trzymałeś tam złom przez dwa lata bez pytania. Teraz ten złom trafi na złomowisko, a ziemia — psom, które przynajmniej nikogo nie oszukują.
— A moje trzy tysiące złotych za spawarkę i blachę?! — krzyknął, bo Piotrek najwyraźniej nie omieszkał wspomnieć mu przez płot, ile to kosztowało.
— Moje pieniądze, moja decyzja. Fundacja przysłała mi już podziękowanie na maila. Mogę ci przesłać skan, jak chcesz się pochwalić mamie.
Rozłączyła się.
Zenek wrócił do mieszkania wieczorem, blady, z telefonem, na którym wciąż wisiało piętnaście nieodebranych połączeń od matki. Krystyna zdążyła się już dowiedzieć od sąsiadki z Grodziska, że na dawnej działce Basi stoi teraz tabliczka fundacji.
Marta siedziała przy stole z laptopem otwartym na stronie banku — sprawdzała, czy przelew za spawarkę już przeszedł.
— Musisz to cofnąć — powiedział Zenek, siadając naprzeciwko, już bez tamtej pewności z poprzedniego wieczoru. — To nienormalne, oddać ziemię jakimś psom.
— Nie cofnę. Umowa jest podpisana, notarialnie, nieodwołalna. Możesz jechać do mamy i wytłumaczyć jej, że dach będzie musiała sfinansować sama. Albo wziąć kredyt razem z nią. To już nie mój problem.
Zenek otworzył usta, żeby coś powiedzieć, ale nic nie powiedział. Za oknem zaczynało mżyć, na osiedlowym parkingu ten sam owczarek szczekał na śmieciarkę, która akurat przyjechała po kontenery.
